Łysa Góra to nie Łysica. Dosyć często te dwie, tak podobne nazwy, są ze sobą mylone, lub używane zamiennie do określenia najwyższego szczytu Gór Świętokrzyskich.
Swoją świętość góra ta zawdzięcza dwóm aspektom. Po pierwsze, przed wiekami znajdowało się tam pogańskie miejsce sakralne. Stąd też ludowe legendy i podania mówiące o tym, że właśnie na Łysej Górze odbywały się sabaty czarownic, które odwiedzał sam diabeł. Pamiątką czasów pogańskich jest wał kultowy, który istnieje po dziś dzień.
Po poganach górę przejęli mnisi, którzy na jej szczycie wznieśli klasztor. Choć wydawałoby się, że ukryte w górach opactwo nie powinno nikomu przeszkadzać, to jego historia jest dość burzliwa. Najpierw, w 1819 roku, doszło do kasaty zakonu. Budynki klasztorne opustoszały, a trzech pozostałych na miejscu zakonników miało dożywotnio opiekować się nimi. Później, po powstaniu styczniowym i w okresie międzywojennym Święty Krzyż funkcjonował jako wyjątkowo ciężkie więzienie.
Na górę można wjechać autobusem albo wejść. Polecamy oczywiście piękne wejście pod górę.
Święty Krzyż – część miasta Nowa Słupia, w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, siedziba gminy Nowa Słupia. Stanowi górską, zalesioną część Nowej Słupi, stanowiącą zachodnią połowę terytorium miasta.